#GreenWashing of echte hulp?

Vorige week zag ik weer iets voorbijkomen op Twitter; de firma “Made Blue” meet bij bedrijven hun lokale “waterprint” met het idee om het aantal liters dat men zelf gebruikt, 1 op 1, weer te doneren aan mensen in derde wereldlanden die geen of te weinig veilig drinkwater hebben.

De vraag die zich daarbij meteen opdringt is: Hebben we hier weer te maken met het z.g. “GreenWashing” effect, dus even een wit voetje halen bij de consument, of is er hier echt sprake van een duurzame en zinvolle actie?

Greenwashing

Op zich een prima idee dus, maar (… en er is altijd een “maartje”), als je zoiets claimt, dan moet je het ook waarmaken! Om werkelijk iets 1 op 1 te doen, moet je van goede huize komen.Dus ik ging eens even na hoe dat nu zit. Hoe transparant is het en doen ze wat ze beloven? Met andere woorden: “Wat gebeurt er nu echt met het geld dat men hiervoor geeft?”

Made Blue zegt expliciet geen strijkstok toe te voegen, dat geloof ik meteen, het zijn oprechte mensen, maar daarmee is de kous niet af! De enorme meterslange strijkstok zit dan ook verderop in het geld-traject, goed verstopt, van de een club naar de andere, van bank naar bank, bijna als een professionele witwas constructie.

Uiteindelijk is het meeste onderweg verdampt en wat er dan nog “ergens” overblijft wordt vaak ook nog eens klungelig besteed, zodat er na een tijdje niets meer van te zien is. Hoe gaat dat dan in zijn werk? Even een tipje van de sluier oplichten, niet verder vertellen.

Ook hier zie je weer dat fondsen in feite “blind” worden overgemaakt (er wordt geen specifieke transparante actie en impact van verwacht) In feite is het gewone “budget steun” voor een paar Nederlandse Fondsenwervende Organisaties, die, na zelf een deel van de strijkstok (hun eigen overhead) eraf te hebben gehaald, het restant vervolgens weer “blind” overmaken naar een lokale organisatie (NGO) in een derde wereld land, zonder enige ECHTE controle. Want even erheen vliegen, in een mooi hotel verblijven en je dan laten rondrijden in een witte 4×4 van de lokale NGO directeur noem ik geen controle. Sorry.

Kortom, je weet feitelijk niet wat er mee gebeurt. Dat is ook moeilijk, ik weet het; de boekhouding van die lokale organisaties is vaak plooibaar en niet transparant en het is daarom nooit duidelijk wat er met het geld gekocht en echt gebeurt is. Uit eigen ervaring (ik heb destijds o.a. dit soort projecten geëvalueerd) blijkt dat die lokale NGOs soms hun “projecten” aan meerdere donors tegelijk ” verkopen” en dus ruimschoots eraan overhouden. Niet zelden zie je dan ook veel staf rondrijden in mooie witte 4×4, want de projecten moeten toch vaak bezocht worden, of men gaat van het projectgeld weer eens naar een conferentie, en met de bijbehorende dagtoelage kan je daar ook goed van rondkomen. Ik zal geen namen noemen, maar ik ken er heel wat die zo werken helaas. Het is erg lucratief, vandaar.

Het is allemaal erg “goed bedoeld”, zonder twijfel, maar uiteindelijk is dit niet de manier om de wereld iets beter te maken. Het enig wat er beter op wordt is het gevoel van de deelnemers van Made Blue zelf, die met veel passie over dit project vertellen, maar zich vervolgens in slaap te laten sussen door mooie verhalen en rapporten van de “senior experts” die niet gehinderd door veel veldervaring vanuit hun Nederlandse kantoren precies op de geduldige spreadsheets kunnen aangeven hoe “goed en duurzaam” alle donaties wel niet besteed worden. Boudewijn de Groot zong het al, “Meneer de President, slaap zacht…”

Ik vind het bijzonder triest dat anno 2015 dit nog steeds voorkomt, waar zijn we mee bezig?? Zo komen we geen stap verder in het oplossen van de waterproblemen! Maar ja, kreten als “miljarden mensen hebben nog steeds geen toegang tot veilig water” spreken nog steeds erg tot de verbeelding en er is inderdaad nog veel mis.

Maar wat men vaak niet weet, en dan kan je de mensen van Made Blue niet kwalijk nemen, is dat de huidige waterproblemen in Afrika grotendeels veroorzaakt zijn door de hulporganisaties zelf. Bewijs? Ondanks miljarden aan “hulp” is men er niet in geslaagd die problemen op te lossen en er moet nog steeds meer geld bij lijkt het wel… De afhankelijkheid van de hulp is nog nooit zo groot geweest als nu, en de Goede Doelen Organisaties (de GDOs) varen er wel bij, zolang de massa het sprookje geloofd en iedereen en de overheid blijft geven.

Waarom zit er geen schot in? Omdat men wel veel praat en schrijft over “duurzaamheid”, maar weigert om daar ook maar een cent meer voor uit te geven. Logisch in hun visie, want ze worden niet afgerekend op resultaten. Hoeveel geld er bij dee NGO binnenkomt wordt bepaald door hun lobby-capaciteiten en de PR afdeling, zo simpel is het helaas.

Omdat de eigen kosten en overhead daarbij ook hoog zijn, wil men liever zo min mogelijk geld uitgeven aan goede materialen en werkt daarom het liefst met zo goedkoop mogelijke spullen. Dat die maar een paar jaar meegaan is van later zorg, als het project maar snel even een fotootje van een kindje met een waterkraan kan laten zien, dan is alles wel OK.

Zo komt er bv. in vele landen in meer dan 50% van de waterpunten geen water meer uit de kraan of uit de pomp. Vaak ook nog omdat men het zelf knullig in elkaar heeft gezet, of roestende pompen (lekker goedkoop) uit India gebruikt, die maar een paar jaar meegaan… In wat voor een wereld leven we eigenlijk, denk je dan, waarin dit mogelijk is en maar doorgaat en doorgaat?

test broken 8

Zo zal het helaas ook weer gaan met de Made Blue donaties, alle goede intenties van de oprichters ten spijt, ze zullen er weer voor kiezen om zich met een zoet kluitje in het riet in slaap laten sussen… Het enige wat er na een tijdje van overblijft, is nog meer kapotte pompen en nog meer sterk gefrustreerde mensen in de dorpen die het zo langzamerhand wel gehad hebben met de witten die maar zo graag “Goed” willen doen.

Kritiek wil men niet horen, of weggewuifd, en “doe niet zo moeilijk joh, het gaat toch lekker zo?” De lokale partners waar het geld heen gaat wrijven zich weer in de handen en houden bij hoog en laag vol dat alles daar goed gaat… Maar vreemd… ik heb er tot nu toe weinig of niets van in het veld gezien, en ik heb de laatste 25 jaren veel gereisd en gezien en via mijn uitgebreide netwerk bereiken me heel andere berichten dan de halleluja verhalen van hun partners.

Kan het anders dan? Ik denk van wel, maar dan moet men ophouden met deze knullige “charity approach” met blinde budget steun aan lokale NGOtjes, en gewoon concrete projecten laten uitvoeren door professionele bedrijven met garantie, en niet door lokale amateurs die vooral bedreven zijn in het schrijven van mooie voorstellen voor de goedwillende en vaak naive witten uit Nederland.

Hoe kan het anders? Een voorbeeld. Zo was FairWater Foundation intermediair voor een goede doelen actie van Sanex, een paar jaar terug. Sanex kwam speciaal naar ons toe omdat ze concrete resultaten wilden zien. Andere NGOs wilden wel het geld van Sanex, maar alleen als blinde budget steun, en daar had Sanex geen zin in. Hulde voor hun echte MVO houding! Dat zie je nog veel te weinig helaas. zie ook Sanex Zero% Actie

BluePump and bottles Gambia
FairWater BluePump in Gambia, met gratis drinkflesjes voor iedereen.

Voor 2.500,- per stuk, hebben we toen door een professioneel bedrijf in Gambia (Swe-Gam in Bandjul) in 50 dorpen kapotte waterpompen (jawel, velen daarvan ook neergezet door o.a. Nederlandse NGOs… maar zonder een duurzaam onderhoudsconcept) laten vervangen door de duurzame Nederlandse Fairwater BluePump, met GPS locatie van de pompen, en garantie voor minimaal 10 jaar. Ze doen het allemaal prima en geven per jaar gezamenlijk ca. 1 miljard liter water aan ruim 2.000 families.

Kijk, zo kan het ook, zonder veel ophef, maar wel duurzaam en transparant. Daar hadden we geen grote kantoren voor nodig, gewoon met een paar telefoontjes en internet, geen cent teveel hoor!

Ik hoor graag als ik me vergis en ik hoop dat Made Blue het allemaal wel goed geregeld heeft, met echte onafhankelijke controles, maar op hun website is daar niets over te vinden. Dat besteden ze uit, maar het is weer de slager die zijn eigen vlees keurt helaas. Eigenlijk staat er nog erg weinig sowieso, over de waterprojecten die men doet en hoe die berekening van 1 o[ 1 eigenlijk gaat? Dus ik ben bang dat het ook deze keer weer vooral de gebruikelijke mix is van “leuk voor onze PR en geeft ook nog een goed gevoel

Dus toch weer een soort van “GreenWashing” waarbij men zich heeft laten verleiden door de mooie PR verhalen van de NGOs?

Begrijpelijk, veel van deze NGOs hebben het moeilijk; de Nederlandse overheid geeft ze steeds minder geld, dus men probeert overal aan extra fondsen te komen. Daarnaast weet het publiek steeds meer dat ze eigenlijk voor de gek gehouden worden, dus geven ze minder. Het zou daarom beter zijn als deze clubjes ook eindelijk eens echt transparant worden en gaan letten op echte duurzaamheid en impact en meer efficiënter bedrijfsvoering.

En als goede initiatieven als “Made Blue” zich dan ook wat beter zouden oriënteren op welke wijze ze nu echt het verschil kunnen maken, zoals Sanex deed. Want  blinde budget steun aan Goede Doelen is eigenlijk niet meer van deze tijd.

Enfin, we zullen zien, …

About FairWater

FairWater Foundation has developed the durable FairWater BluePump and the BlueZone Management approach for durable and affordable rural water supply in Africa. People and companies can sponsor a BluePump for only 2.500 Euro

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s